Mastodynia lub inaczej mastalgia to wyrazy, które oznaczają bolesność piersi, a także uczucie napięcia i podwyższoną wrażliwość sutków. Ból może przenosić się do ramion, na łopatki oraz do brodawki. Ból może być zarówno zależny jak i niezależny od cyklu menstruacyjnego.

  • Jeśli jest zależny od cyklu menstruacyjnego, to oznacza się go pojęciem mastodynia, która często łączy się z mastopatią – tworzeniem się cyst i grudek w piersiach. Występuje w drugiej połowie cyklu menstruacyjnego, a przyczyną mogą być cykliczne wahania hormonalne, nierównowaga hormonalna, podwyższenie poziomu prolaktyny lub brak działania ciałka żółtego tworzy hormon, który zarządza drugą połówką cyklu menstruacyjnego. Wraz z wiekiem wzrasta także jej częstsze występowanie aż do okresu menopauzy. Dla tego rodzaju bólu charakterystyczne jest odczucie napięcia, opuchnięcie oraz powiększenie piersi. Jeśli poprzedzona jest mastopatią, dochodzi także do tworzenia się guzków, szczególnie w górnych zewnętrznych kwadratach.
  • Dla określenia bólu niezależnego od cyklu menstruacyjnego używa się określenia mastalgia. Przyczyną mogą być zmiany w krzyżu, żebrach, problemy z sercem, zapalenie opłucnej, podrażnienie nerwów pomiędzy żebrami oraz rak sutka. Ból często występuje także u kobiet neurotycznych. Dla tego rodzaju bólu charakterystyczne jest raczej palenie lub rwanie zlokalizowane w dolnych lub wewnętrznych kwadratach piersi. Nie dochodzi do tworzenia guzków.

W diagnostyce niezmiernie istotna jest dokładna anamneza, badanie palpacyjne, ultrasonografia lub mammografia, która niezbędna jest do wykluczenia raka piersi. Określa się poziom hormonów we krwi.

Leczenie bolesności piersi przeprowadza lekarz ginekolog. Osoby z mastodynią powinny dbać o właściwą dietę oraz ograniczyć przyjmowanie niektórych rodzajów potraw jak kawa, herbata, cola, czekolada, orzeszki, wino, sery i awokado. Potrawy te zawierają wysoką ilość metyloksantyn, tyramin oraz katecholamin. Poza tym ważne jest ograniczenie przyjmowania tłuszczy oraz rzucenie palenia. Korzystny wpływ na metabolizm hormonalny ma także składnik Indol-3-karbinol. Znajdujemy go w roślinach krzyżowych takich jak brokuły, kapusta, kapusta włoska, kalarepa i innych. Indol-3-karbinol korzystnie oddziałuje na metabolizm estrogenu i dzięki temu przyczynia się do wyrównania jego poziomów.