Rak szyjki macicy to druga najczęściej występująca forma raka u kobiet. Dotyczy ona najczęściej kobiet w wieku od 15 do 45 roku życia. Na świecie stanowi trzecią z kolei przyczynę zgonów kobiet z powodu raka. W całej Unii Europejskiej rocznie na raka szyjki macicy zapada około 35 000 kobiet, a 15 tyś. z pośród nich z powodu tej choroby umiera.

Na Słowacji co roku stwierdza się kolejnych 550 nowych przypadków zachorowań a 200 kobiet umiera rocznie na raka szyjki macicy. Rak szyjki macicy to jedyna choroba nowotworowa śmiertelna, dla której znana jest przyczyna występowania – wirus brodawczaka ludzkiego (HPV). Znanych jest ponad 150 typów HPV, które mogą wywoływać zachorowania skórne i w błonie śluzowej organizmu człowieka. Około 40 typów wirusów HPV może infekować śluzówkę i skórę organów płciowych oraz odbytu. Wirus przenosi się drogą płciową lub poprzez kontakt bezpośredni z zainfekowaną śluzówką lub skórą zewnętrznych narządów płciowych. Wirus HPV nazywany jest także wirusem seksu. Infekcja HPV to jedna z najbardziej rozpowszechnionych chorób płciowych. Mężczyźni i kobiety mogą być nosicielami wirusa także wtedy, gdy nie występują u nich żadne oznaki zachorowania, dlatego mogą oni ponownie infekować swojego partnera.

Cała rodzina wirusów HPV dzieli się na dwie grupy. Wirusy brodawczaka o niskim ryzyku (HPV low risk) najczęściej powodują powstawanie brodawek (kondylomów) na zewnętrznych narządach płciowych obu płci. Drugą grupę stanowią wirusy brodawczaka o wysokim ryzyku (HPV high risk), które mogą wywoływać stany przedrakowe oraz raka szyjki macicy. Najbardziej znaczące pod względem statystycznym są typy 16, 18, 31 oraz 45, które wywołują aż 80% wszystkich infekcji. Wirusy te stanowią 90% wszystkich nowotworów szyjki macicy.

Mniej więcej 80% kobiet aktywnych seksualnie zostanie po pewnym czasie zarażonych wirusem HPV. W większości przypadków organizm sam radzi sobie z infekcją HPV i dochodzi do jej samoistnego ustąpienia. Jednak u około 10% kobiet wirus HPV przetrwa w komórkach szyjki macicy i może powodować zmiany, które po wielu latach mogą prowadzić do wystąpienia raka szyjki macicy.

Rak szyjki macicy cechuje się także czynnikami ryzyka. Czynniki, które zwiększają ryzyko powstania raka szyjki macicy to wczesne rozpoczęcie życia płciowego, rozwiązłość, wysoka liczba porodów oraz poronienie w anamnezie, pierwszy poród w bardzo młodym wieku, palenie, zażywanie narkotyków, osłabienie systemu odpornościowego oraz predyspozycje genetyczne.

Jednym ze składników czynnych, który wspomaga organizm w walce z wirusami HPV i korzystnie wpływa także na metabolizm estrogenów jest Indol-3-karbinol. Indol-3-karbinol działa na wielu płaszczyznach metabolizmu komórkowego, korzystnie wpływa na metabolizm hormonalny, pomaga w zatrzymaniu wzrostu oraz zaniku komórek zmienionych wirusem brodawczaka ludzkiego.

Prewencja raka szyjki macicy

  • pozostawanie w związku monogamicznym z niezainfekowanym partnerem
  • ograniczenie liczby parterów
  • ograniczenie czynników ryzyka takich jak palenie, spożywanie alkoholu, narkotyków
  • wzmocnienie odporności
  • regularne badania ginekologiczne

Każda kobieta w wielu 25 – 65 lat powinna raz w roku poddać się kontroli ginekologicznej, zaś badaniu cytologicznemu przynajmniej raz na dwa lata. Pierwsze badanie cytologiczne należy wykonać w okresie pierwszych dwóch lat od rozpoczęcia współżycia przez kobietę.